ÇŞİD Bakanlığı yetkili ölçüm şirketi · Belge No: 89

Isı Pay Ölçer Değişimi

Ekranı kararan, pil uyarısı veren ya da ömrünü dolduran ısı pay ölçerler için yol haritası: ne zaman değişir, arıza döneminde fatura nasıl hesaplanır, masrafı kim öder, değişim neden binanın tamamında yapılır ve sizin binanıza hangi çözüm uyar.

Muayene yokPay ölçerler ısı sayacı muayenesine tabi değildir
Pil belirlerDeğişim zamanını çoğunlukla pil ve üreticinin öngördüğü kullanım süresi belirler
Tüketim sıfır sayılmazArızalı dönemde pay tahminle belirlenir (paylaştırma yönetmeliği md. 11/1)
Bina genelindeDeğişim genellikle tüm binada, dönem sonunda yapılır
Isı pay ölçer değişimi

Isı pay ölçer değişimi nedir?

Isı pay ölçer, merkezi ısıtmalı binalarda her peteğe takılan, peteğin yaydığı ısıyı göreli olarak ölçen küçük elektronik cihazdır; en çok peteklerin farklı kolonlardan beslendiği binalarda kullanılır. Cihazın nasıl çalıştığını ısı pay ölçer nedir rehberimizde anlattık.

Isı pay ölçer değişimi ise pili biten, arızalanan ya da üreticinin öngördüğü kullanım süresini dolduran bu cihazların yenilenmesidir. Pay ölçerlerin değerleri birimsiz olduğu ve her cihaz radyatörüne göre katsayıyla tanımlandığı için değişim, kalorimetre değişiminden farklı planlanır: çoğu zaman tek tek değil, binanın tamamında ve bir okuma döneminin sonunda yapılır.

Binanızda daire girişinde tek bir ısı sayacı varsa kalorimetre değişimi sayfamıza bakın. İstanbul ve Marmara başta olmak üzere Türkiye genelindeki binalar için keşif ve okuma hizmeti veriyoruz.

Kısaca

  • Isı pay ölçerlerin yasal bir değişim süresi ya da periyodik muayenesi yoktur; muayene yönetmeliği yalnızca ısı sayaçlarını kapsar.
  • Değişim zamanını çoğunlukla pil ve üreticinin öngördüğü kullanım süresi belirler; üreticiler pil ömrünü genellikle 10 yıl artı bir yedek süre olarak verir.
  • Çalışmayan cihazın olduğu dönemde tüketim sıfır sayılmaz; pay, dairenin önceki benzer dönemleri ya da aynı dönemde benzer daireler esas alınarak belirlenir (paylaştırma yönetmeliği md. 11/1).
  • Değişim çoğu zaman binanın tamamında, okuma dönemi sonunda ve ısıtma sezonu dışında yapılır.
  • Tesisat uygunsa pay ölçerden kalorimetreye geçiş de bir seçenektir.
Ömür

Isı pay ölçer kaç yılda bir değişir?

Isı pay ölçerler için yasal bir değişim süresi yoktur. Cihaz ne kadar dayanırsa o kadar kullanılır; değişim zamanını pratikte iki şey belirler:

  • Pil ve üreticinin öngördüğü süre: Pay ölçerler pille çalışır ve çoğu, pil ömrü boyunca bakım gerektirmeyecek şekilde üretilir. Üreticilerin veri sayfaları pil ömrünü genellikle 10 yıl artı bir yedek süre olarak verir. Bu bir kanun ya da standart hükmü değil, üretici beyanıdır; kesin süre modelin belgesinde yazar. Pil bitince cihaz ölçmeyi ya da veri göndermeyi bırakır.
  • Çalışma koşulları: Isıtma sezonunun uzunluğu, petek sıcaklığı ve cihazın radyo ile ne sıklıkta veri gönderdiği pilin ne kadar dayanacağını etkileyebilir.

Cihazın kaç yaşında olduğunu üzerindeki etiketten, montaj tutanağından ya da binanızın okuma firmasından öğrenebilirsiniz. Aynı yıl takılan cihazların pilleri de birbirine yakın zamanda biter; bu yüzden ilk arızalar başladığında bina genelinde bir yenileme planı yapmak mantıklıdır.

Isı pay ölçerin muayenesi var mı?

Hayır. Isı Sayaçları Muayene Yönetmeliği’nin kapsamı ısı sayaçlarıdır ve yönetmelikte “Sayaç: Isı sayacını” ifade eder (md. 2, md. 4/n); “pay ölçer” kelimesi metinde geçmez. Bu yüzden pay ölçerler için periyodik muayene, damga ya da muayene ücreti yoktur.

Isı pay ölçer muayenesi var mı?

Mevzuat

Isı pay ölçer değişimi zorunlu mu?

Belirli bir yılda değişim zorunluluğu yoktur. Ama çalışmayan bir pay ölçerle ölçüme dayalı paylaşım da yapılamaz:

  • Binanızda ısınma gideri pay ölçerlere göre paylaştırılıyorsa, paylaştırma yönetmeliği ölçüm ekipmanının doğru çalışacak şekilde kurulmasını ister (md. 6/4); çalışmayan cihaz ölçüme dayalı paylaşımı bozar.
  • Arıza nedeniyle ölçüm yapılamazsa dairenin payı tahminle belirlenir (paylaştırma yönetmeliği md. 11/1). Tahmin, cihaz değişene kadar her dönem tekrarlanır.
  • Paylaştırma yönetmeliği, arıza ve bakım hâlleri dışında daire kullanıcılarının ölçüm ekipmanına müdahalesini yasaklar (md. 5/2). Arıza hâlinde de cihazı kendiniz sökmeyin: cihaz mühürlüdür ve okuma sistemine kayıtlıdır. Arızayı yönetime ve okuma firmasına bildirin.

Yani hukuken “süresi doldu, değiştirin” diye bir kural yoktur; ama ölçmeyen cihazlar çoğaldıkça paylaşım tahmine kayar ve itiraz riski artar. Değişimi bu yüzden zamanında planlamak gerekir. Peteğe ve pay ölçere müdahalenin sonuçları için: pay ölçere müdahale ve peteği kapatmanın cezası.

Arıza

Isı pay ölçerin bozuk olduğu nasıl anlaşılır?

  • Ekran boş: Cihaz hiçbir değer göstermiyor.
  • Hata ya da pil uyarısı: Ekranda hata kodu, “Err” benzeri bir ifade ya da pil simgesi var.
  • Değer artmıyor: Petek ısındığı hâlde sezon boyunca değer hiç değişmiyor.
  • Veri gelmiyor: Uzaktan okunan binalarda cihazdan okuma alınamıyor.
  • Hasar ya da müdahale: Cihaz yerinden oynamış, düşmüş ya da mührü bozulmuş.

Kodların anlamı markaya göre değişir; ekranın fotoğrafını çekip okuma firmanıza ya da bize gönderin.

Fatura

Pay ölçer bozulursa ya da pili biterse fatura nasıl hesaplanır?

Pili biten ya da arızalanan pay ölçerin olduğu petek için tüketim sıfır sayılmaz. Paylaştırma yönetmeliğine göre ölçüm yapılamayan durumda dairenin payı iki yoldan biriyle belirlenir (md. 11/1):

  • Dairenin kendi geçmişi: O dairenin daha önceki benzer dönemlerdeki tüketimi esas alınır.
  • Benzer daireler: Aynı dönemde benzer dairelerin tüketimi esas alınır.

Bu tahmin kısa süreli bir arızada adil bir köprüdür; ama aylarca süren arızada fatura, dairenin gerçek kullanımından uzaklaşabilir. Isıtmayı az kullanan bir daire, komşularının ortalamasıyla faturalandırılabilir. Paylaşımın genel kuralları için: ısı gider paylaşımı nasıl hesaplanır?

Pili mi değişir, cihazın kendisi mi?

Çoğu modelde pil gövdenin içine yerleştirilmiştir ve pil bitince cihaz komple yenilenir. Kesin bilgi modelin belgesindedir; üreticilerin veri sayfalarından örnekler:

  1. ista doprimo 3: gövdeye sabit takılı pil, 10 yıl çalışma + 2 yıl yedek
  2. Qundis Q caloric 5.5: 10 yıl çalışma + 1 yıl yedek
  3. Siemens WHE542: 3 V lityum pil, tipik pil ömrü 10 yıl, bakım gerektirmez
  4. Apator E-ITN 30: 10 yıl + 1 yıl; son yılda ekranda “BAT” yanıp söner

Avrupa standardı EN 834 sabit bir ömür koymaz; pilin, üreticinin belirttiği değişim süresinden en az üç ay fazla ve her durumda en az 15 ay dayanmasını ister. Kalorimetrelerde durum farklıdır: kalorimetre pil değişimi.

Planlama

Neden tek tek değil, binanın tamamında değiştirilir?

Kalorimetrede bozulan sayaç tek başına değiştirilebilir; çünkü her sayaç kWh cinsinden mutlak bir değer ölçer. Pay ölçerde durum farklıdır.

Değerler sisteme özgü

Pay ölçerin gösterdiği sayı kWh değil, birimsiz bir değerdir. Avrupa standardı EN 834’e göre pay ölçer testleri “sistem testi”dir ve sonuçları yalnızca test edilen ısı paylaşım sisteminin bütünü için geçerlidir. Bu yüzden farklı sistemlerin birimsiz değerlerini doğrudan toplamak doğru bir paylaşım vermez.

Katsayılar cihaza bağlı

Her cihaz takıldığı radyatörün tipine ve gücüne göre bir değerlendirme katsayısıyla tanımlanır. Bu katsayılar üreticinin sistemine özgüdür; başka bir markanın cihazı aynı radyatörde aynı değeri üretmeyebilir.

Yönetmelik ne diyor?

Binada farklı ölçüm ekipmanları kullanılıyorsa önce bütün tüketim ölçülür, sonra aynı ekipmanla ölçülen grupların payları ayrılır (paylaştırma yönetmeliği md. 7/5). Kolonlu tesisatta grupların ısısını ayrıca ölçmek çoğu zaman mümkün değildir.

Sonuç

Tek bir arızalı cihaz ancak aynı sistemin uyumlu bir modeliyle değiştirilebilir. Model artık bulunmuyorsa ya da cihazlar topluca ömrünü dolduruyorsa, binanın tamamını tek bir sistemle yenilemek gerekir. Kalorimetrede bu sorun yoktur: her kalorimetre kWh ölçtüğü için farklı markalar aynı binada kullanılabilir.

Süreç

Isı pay ölçer değişimi nasıl yapılır?

Bina genelindeki bir yenilemede süreç altı adımdan oluşur. Doğru zaman, okuma döneminin sonu ve ısıtma sezonunun dışıdır.

Keşif ve radyatör envanteri

Her dairedeki radyatörlerin tipi, ölçüsü ve bulunduğu oda kayda alınır; mevcut cihazların markası ve okuma düzeni tespit edilir.

Seçenekler ve teklif

Tesisat uygunsa kalorimetreye geçiş, değilse pay ölçerlerin yenilenmesi; her iki seçenek maliyet ve okuma altyapısıyla birlikte yazılı olarak sunulur.

Dönem sonu okuması

Eski cihazların son değerleri okuma dönemi sonunda alınır; böylece dönem içinde iki farklı ölçeği birleştirmek gerekmez.

Daire daire montaj

Sakinlerle randevulaşılır; yeni cihaz her radyatörde üreticinin öngördüğü noktaya takılır ve mühürlenir.

Katsayılar ve tutanak

Her cihaz radyatörüne göre değerlendirme katsayısıyla tanımlanır; oda oda seri numaraları ve ilk değerler tutanağa geçer.

Okuma sistemine tanıtma

Cihazlar okuma sistemine tanımlanır, test okuması yapılır; ilk paylaşım yeni cihazlarla yapılır.

Maliyet

Isı pay ölçer değişiminin maliyeti neye göre belirlenir?

  • Radyatör sayısı: Maliyet daire sayısına değil, cihaz takılacak radyatör sayısına göre oluşur.
  • Cihaz ve okuma tipi: Radyolu, uzaktan okunabilen cihazlar ve bina okuma altyapısı (toplayıcı, modem).
  • Montaj: Radyatör tipine uygun bağlantı aparatı ve işçilik.
  • Seçenek: Pay ölçer yenileme ile kalorimetreye geçişin maliyeti farklıdır; ikincisi tesisat dönüşümü gerektirebilir.

Fiyat binaya özel çıkar; keşif sonrası yazılı teklif hazırlıyoruz. Formu doldurun ya da 0850 339 0 499’u arayın.

Masraf

Pay ölçer değişimini kim öder?

Pay ölçerlerin değişim masrafını açıkça düzenleyen bir hüküm yoktur. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun ortak yerleri sayan 4. maddesi ısı sayaçlarından ya da pay ölçerlerden söz etmez. Yargıtay, pay ölçerle paylaşım sisteminin kurulmasını Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında bir “faydalı yenilik” olarak değerlendiren kararlar vermiştir (örneğin 20. Hukuk Dairesi, E.2017/983, K.2017/9786); bu kararlar sistemin kurulmasıyla ilgilidir ve kat malikleri kurulunda sayı ve arsa payı çoğunluğu arar.

Bina genelindeki bir yenileme de uygulamada kurul ya da yönetim kararıyla yapılır; bedel yönetim planına ve kurul kararına göre, örneğin dairelerin radyatör sayısına ya da arsa payına göre yansıtılır. Ev sahibi ile kiracı arasındaki paylaşım kira sözleşmesine bağlıdır. Bu bilgiler genel niteliktedir; uyuşmazlıkta bir hukukçuya danışın.

Mevcut sisteminiz

Eski pay ölçerleriniz hangi marka?

Türkiye’deki binalarda şu markaların pay ölçerleri görülür. Hangi marka olursa olsun keşifte mevcut sistemi inceliyor, binanız için yenileme seçeneklerini çıkarıyoruz.

Qundis Siemens Techem ista DAF Engelmann Minol Brunata Apator Atlas Teksan

Marka adları sahiplerine aittir; listelenen markaların yetkili servisi olduğumuzu ifade etmez.

Okuma firmasını değiştirirsek pay ölçerler de değişir mi?

Her zaman değil. Belirleyici olan üç şey var:

  1. Mülkiyet: Cihazlar bina tarafından satın alınmış mı, yoksa okuma firmasına mı ait?
  2. Okuma uyumu: Yeni firma mevcut cihazları okuyabiliyor mu? Bazı sistemler yalnızca kendi yazılımıyla okunur.
  3. Kalan ömür: Cihazların pili ve kullanım süresi ne kadar kaldı?

Değişiklikten önce son okuma ve cihaz listesinin yönetime teslim edilmesini isteyin.

Alternatif

Pay ölçer mi, kalorimetre mi?

Peteklerin farklı kolonlardan beslendiği dikey (kolonlu) tesisatta dairenin bütün ısısını tek noktadan ölçmek mümkün olmadığından pay ölçer kullanılır. Dairenin tek bir hattan beslendiği yatay tesisatta pay ölçer de kullanılabilir, ama daire girişine tek bir kalorimetre takılıp tüketim kWh olarak da ölçülebilir.

Pay ölçerlerin ömrünü doldurduğu dönem, tesisatı yatay sisteme dönüştürüp kalorimetreye geçmeyi değerlendirmek için de iyi bir zamandır. Kalorimetreye geçen binalarda yerli üretim Calmet kalorimetre takıyoruz; binadaki sayaçların tamamı Calmet ile değiştiğinde 2 yıl fabrika garantisine ek 3 yıl, toplam 5 yıl garanti veriyoruz. Dönüşümün kapsamı ve adımları için: dikey tesisattan yatay tesisata geçiş.

Pay ölçerli binanız için ne yapıyoruz?

  1. Keşif: Cihazların markası, yaşı, çalışmayan cihaz sayısı ve tesisat tipi yerinde tespit edilir.
  2. Seçenekler: Tesisat uygunsa ya da dönüştürülürse yerli üretim Calmet kalorimetreye geçiş (yetkili servisi biziz; binadaki tüm sayaçlar Calmet ile değişirse 5 yıl garanti), değilse pay ölçerlerin bina genelinde yenilenmesi için yol haritası.
  3. Okuma ve paylaşım: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yetkilendirilmiş ölçüm şirketi olarak (Belge No: 89) yeni düzende okuma ve ısı gider paylaşımı.

Keşif ve teklif isteyin

Keşif ve teklif

Isı pay ölçer değişimi için bize ulaşın

Binanızın bilgilerini bırakın, keşif ve teklif için dönelim. Konuşarak ilerlemek isterseniz numaranızı bırakın, biz sizi arayalım.

Keşif ve teklif isteyin

Binanızın ilini ve yaklaşık pay ölçer sayısını yazın; size dönelim.
Bilgileriniz yalnızca teklif ve iletişim için kullanılır. KVKK Aydınlatma Metni

Talebiniz alındı, teşekkürler!

Ekibimiz mesai saatleri içinde sizinle iletişime geçip teklifinizi hazırlayacak.
Acil durumlar için 0850 339 0 499.

Biz sizi arayalım

Adınızı ve numaranızı bırakın, mesai saatleri içinde sizi arayalım.
Hafta içi 09:00–17:00 arasında dönüyoruz. KVKK

Arama talebiniz alındı!

Mesai saatleri içinde sizi arayacağız.
Beklemek istemezseniz: 0850 339 0 499.

Hemen konuşmak isterseniz

Hafta içi 09:00–17:00 arasında 0850 339 0 499’u arayabilir ya da WhatsApp’tan pay ölçerinizin ekran fotoğrafını gönderebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Isı pay ölçer değişimi hakkında sık sorulan sorular

Yasal bir değişim süresi yoktur. Değişim zamanını çoğunlukla pil ve üreticinin öngördüğü kullanım süresi belirler; üreticiler pil ömrünü genellikle 10 yıl artı bir yedek süre olarak verir. Çalışma koşulları, ısıtma sezonunun uzunluğu ve cihazın ne sıklıkla veri gönderdiği bu süreyi etkileyebilir. Kesin bilgi cihazın model belgesindedir.

Belirli bir yılda değişim zorunluluğu yoktur ve pay ölçerler periyodik muayeneye tabi değildir. Ancak çalışmayan cihazla ölçüme dayalı paylaşım yapılamaz: ölçüm yapılamayan dönemde dairenin payı tahminle belirlenir (paylaştırma yönetmeliği md. 11/1). Bu yüzden ömrünü dolduran cihazların zamanında yenilenmesi planlanmalıdır.

Hayır. Isı Sayaçları Muayene Yönetmeliği yalnızca ısı sayaçlarını kapsar; yönetmelikte “Sayaç: Isı sayacını” ifade eder (md. 4/n) ve “pay ölçer” kelimesi metinde geçmez. Bu yüzden pay ölçerler için periyodik muayene, damga ya da muayene ücreti yoktur. Kalorimetrelerin muayenesi için: kalorimetre muayenesi.

Ekranın tamamen boş olması, hata kodu ya da pil simgesi görünmesi, petek ısındığı hâlde değerin sezon boyunca hiç artmaması, uzaktan okunan binalarda cihazdan veri gelmemesi ve cihazın yerinden oynamış ya da mührünün bozulmuş olması bozulma belirtileridir. Kodların anlamı markaya göre değişir; ekranın fotoğrafını çekip okuma firmanıza ya da bize gönderin.

Tüketim sıfır sayılmaz. Paylaştırma yönetmeliğine göre ölçüm yapılamayan durumda dairenin payı, o dairenin önceki benzer dönemlerdeki tüketimi ya da aynı dönemde benzer dairelerin tüketimi esas alınarak belirlenir (md. 11/1). Arıza uzadıkça fatura dairenin gerçek kullanımından uzaklaşabilir.

Çoğu modelde pil gövdenin içine yerleştirilmiştir ve pil bitince cihaz komple yenilenir; örneğin ista doprimo 3’te pil sabit takılıdır. Bazı eski modellerde pil değiştirilebiliyor olabilir. Kesin bilgi modelin belgesindedir. Pay ölçerler genellikle mühürlüdür; pili ya da cihazı kendiniz sökmeyin.

Tek bir arızalı cihaz ancak aynı sistemin uyumlu bir modeliyle değiştirilebilir. Pay ölçer değerleri birimsiz ve sisteme özgüdür; farklı sistemlerin değerlerini doğrudan toplamak doğru sonuç vermez. Model artık bulunmuyorsa ya da cihazlar topluca ömrünü dolduruyorsa binanın tamamını tek bir sistemle yenilemek gerekir.

Maliyet daire sayısına değil cihaz takılacak radyatör sayısına, cihazın tipine (radyolu, uzaktan okunabilen), montaj aparatına ve binanın okuma altyapısına göre oluşur. Kalorimetreye geçiş seçeneğinin maliyeti ayrıca hesaplanır. Binanıza özel teklif için formu doldurun ya da 0850 339 0 499’u arayın.

Bu konuda açık bir yönetmelik hükmü yoktur. Bina genelindeki yenileme uygulamada kat malikleri kurulu ya da yönetim kararıyla yapılır ve bedel yönetim planına ve kurul kararına göre, örneğin dairelerin radyatör sayısına ya da arsa payına göre yansıtılır. Ev sahibi ile kiracı arasındaki paylaşım kira sözleşmesine bağlıdır; uyuşmazlıkta bir hukukçuya danışın.

Önerilmez; arızayı yönetime ve okuma firmasına bildirin. Paylaştırma yönetmeliği, arıza ve bakım hâlleri dışında daire kullanıcılarının ölçüm ekipmanına müdahalesini yasaklar (md. 5/2). Arıza hâlinde de cihazı kendiniz sökmeyin: pay ölçer mühürlüdür, radyatörüne göre katsayıyla tanımlıdır ve okuma sistemine kayıtlıdır. Yetkisiz sökülen cihazın değerleri paylaşımda tartışmaya yol açar. Ayrıntılar: pay ölçere müdahalenin sonuçları.

Her zaman değil. Cihazların bina tarafından satın alınmış mı yoksa okuma firmasına mı ait olduğu, yeni firmanın mevcut cihazları okuyup okuyamadığı ve cihazların kalan ömrü belirleyicidir. Değişiklikten önce son okumanın ve cihaz listesinin yönetime teslim edilmesini isteyin.

Dairenin tek bir hattan beslendiği yatay (kolektörlü) tesisatta evet: daire girişine tek bir kalorimetre takılır. Peteklerin farklı kolonlardan beslendiği dikey tesisatta önce tesisatın yatay sisteme dönüştürülmesi gerekir; dönüşüm için kat malikleri kurulu kararı ve proje gerekebilir. Ayrıntılar: dikey tesisattan yatay tesisata geçiş.

Pay ölçerleriniz ömrünü mü doldurdu?

Binanız için pay ölçer yenileme ya da kalorimetreye geçiş seçeneklerini keşifte birlikte çıkaralım.