Kaloriferlerin yakılacağı tarih ve saat yönetmelikte yazıyor mu, valilik kararları doğalgazlı apartmanları kapsıyor mu, karar kimin, ev kaç derece olmalı ve kalorifer yanmıyorsa nereye başvurulur? Kaynaklarıyla anlattık.
Hayır. Türkiye’de doğalgazlı apartmanlarda merkezi ısıtmanın başlama ve bitiş tarihini ya da günlük yakma saatlerini belirleyen ulusal bir kural yoktur. Ulusal mevzuat kazanın bakımını, baca gazı ölçümünü, yakıt kalitesini ve dairelerin en az 15 °C’de tutulmasını düzenler; sezonun ne zaman açılacağına ise binanın yönetim planı ve kat malikleri kurulu karar verir, yönetici uygular.
İnternette dolaşan “sabah 06.00–10.00, akşam 17.00–21.00” gibi yakma saatleri, belirli il ve ilçelerin yerel kararlarıdır. Bu kararlar çoğunlukla kömürlü kazanlar ve hava kirliliği alarmı için alınmıştır ve her yıl değişebilir.
“15 Ekim’de yanar” bilgisi de yaygın bir alışkanlıktır, yönetmelik hükmü değildir. Pratikte ısıtma ihtiyacı, günlük ortalama dış sıcaklığın 15 °C’nin altına indiği günlerde başlar; Eurostat ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü ısıtma ihtiyacını hesaplarken bu eşiği kullanır.
Yakma saatlerini, valilik bünyesindeki Mahalli Çevre Kurulu ya da ilçe hıfzıssıhha meclisi gibi yerel kurullar hava kirliliğiyle mücadele için belirleyebilir. Büyük şehirlerde bulduğumuz kararlar şöyle:
| İl | Bulunan karar | Doğalgazlı apartmanlar için anlamı |
|---|---|---|
| İstanbul | 2020–Mart 2026 arasında incelediğimiz İl Mahalli Çevre Kurulu kararlarında ısınma sezonu ya da yakma saati hükmü yok. | Saatleri kurul ve yönetim belirler. |
| Ankara | MÇK 2011/47: doğalgaz bulunan yerlerde konut ve işyerlerinde doğalgaz dışında yakıt kullanılmaz. Saat ya da sezon tarihi yok. | Saatleri kurul ve yönetim belirler. |
| Bursa | MÇK Aralık 2015: belirli ilçelerde hava kalitesinin kötü olduğu günlerde kalorifer ve sobalar yalnızca 06.00–10.00 ve 17.00–21.00 arasında yakılabilir. | Haberlere göre karar katı yakıt kullananlara yöneliktir; doğalgaz kazanları anılmıyor. Kararın güncel olup olmadığını doğrulayamadık. |
| İzmir, Kocaeli | Isınma sezonu ya da yakma saati içeren güncel bir karar bulamadık. | Valilik ve il müdürlüğü duyurularını takip edin. |
Kaynaklar sayfanın sonunda. Kararlar her ısınma sezonu öncesinde yenilenebilir; ilinizin güncel kararını Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün ya da valiliğin duyurularından kontrol edin.
Daha küçük il ve ilçelerdeki kararlar tipik olarak şu kuralları içerir: hava kirliliği alarmı verildiğinde ilk ateşleme saatlerinin sınırlanması (örneğin Tokat 2015, Keşan 2025), iç sıcaklık için üst sınır, dış sıcaklık belirli bir değerin üzerindeyken yakılmaması ve kazanın belgeli kişilerce yakılması. Bu kurallar esas olarak kömürün ilk yakılırken çıkardığı dumanı hedefler; brülörlü doğalgaz kazanlarında bu sorun yoktur. Ancak kararların çoğu yakıt ayrımı yapmadan “kalorifer” dediği için ilinizdeki ya da ilçenizdeki kararın metnini mutlaka okuyun.
Sezon başlangıcı: Günlük ortalama dış sıcaklık kalıcı olarak 15 °C’nin altına inmeye başladığında ısıtma ihtiyacı doğar. Takvimden çok hava durumuna bakmak, hem erken yakıp yakıtı boşa harcamayı hem de geç yakıp şikâyete yol açmayı önler.
Sabit saat yerine otomatik kontrol: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, merkezi ısıtmada ısı merkezinde dış ve/veya iç sıcaklığa bağlı kontrol ekipmanı ister (md. 13/5). Dış hava sensörlü kontrolde kazan, dışarısı ısındıkça daha düşük sıcaklıkta su gönderir; daireler termostatik vanalarla kendi sıcaklığını ayarlar. “Kazan sabah iki saat, akşam üç saat yansın” gibi kaba programlar konfor ve verim açısından genellikle daha kötü sonuç verir.
Gece düşümü: Kazanı gece tamamen kapatmak yerine kısa ve ölçülü bir düşüm genellikle önerilir. ABD Enerji Bakanlığı’nın çok katlı binalarda yaptığı bir saha çalışmasında besleme suyunun gece yaklaşık 2,8 °C düşürülmesinin etkisi ihmal edilebilir bulunmuştur. Etkisi binaya göre değiştiği için düşümü sayaç verisiyle ölçerek ayarlayın. Ayrıntılar: kazan dairesinde tasarruf.
Ayrıntılar: 15 derece kuralı · Termostatik vana ayarı
Kazan dairesi ve ısıtma tesisatı ortak yerdir (KMK md. 4). Isınma sezonunun başlangıcı, bitişi ve kazanın çalışma düzeni:
Bakım ve baca temizliği ısınma sezonu öncesinde, yılda en az bir kez yapılır (Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yön. md. 21).
30 kW üzerindeki gaz yakıtlı kazanlarda yıllık baca gazı ölçümü yetki belgeli kişilere yaptırılır (md. 17); her işletme döneminin başında analiz yapılıp rapor saklanır (BEP md. 14/2).
Sistem suyu ve basınç kontrol edilir, kolonların ve peteklerin havası alınır; ilk günlerde ısınmayan petek bildirimleri toplanır. Petek ısınmıyor
Dış hava kompanzasyon eğrisi, pompa ayarı ve gece düşümü gözden geçirilir; geçen sezonun tüketim verisiyle karşılaştırılır.
Kalorimetrelerin muayene süresi ve pilleri kontrol edilir, sezon başı endeksleri kaydedilir. Muayene · Okuma
Sezon başlangıcı, kazan çalışma düzeni, termostatik vana kullanımı ve 15 °C kuralı bina panosunda duyurulur.
Kara duman, yasaklı yakıt ya da bacanın kurallara uymaması gibi hava kirliliği konularında il çevre müdürlüğüne, belediyeye ya da CİMER’e başvurulabilir. “Yönetim kaloriferi yakmıyor” türündeki anlaşmazlıklar ise kat mülkiyeti hukukunun konusudur.
Doğalgazlı apartman kazanlarını yakan kişiler için ulusal düzeyde bir belge zorunluluğu tespit edemedik. Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’ndeki yetki belgesi şartı, kazanın bakımını, baca temizliğini ve emisyon ölçümünü yapan kişi ve firmalar içindir.
Bazı il ve ilçeler ise yerel kararlarla kalorifer kazanlarının ateşçi belgesi olan kişilerce yakılmasını şart koşmuştur; belge genellikle Halk Eğitim Merkezlerinin kurslarıyla alınır (örneğin Tokat 2015, Bartın 2014, Keşan 2025). Bu kararlar çoğunlukla kömürlü kazanlar için alınmıştır.
Bakanlık da 2017’de kazanı yakan personelin ilgili eğitimleri almış olmasına dikkat edilmesini önermiştir. Belge şartı olmasa bile kazan dairesini eğitimli birine teslim etmek güvenlik ve verim açısından doğrudur.
Ayrıntılar: merkezi sistem yönetmeliği
Merkezi ısıtmalı binada doğalgaz tek bir ortak sayaçtan çekilir ve abonelik bina yönetimi adına yapılır. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği md. 36’ya göre merkezi ısıtma sisteminde abone bağlantı bedeli, bağlantı başvurusu sırasında her bir bağımsız bölüm adına yapı yönetiminden tahsil edilir. Yönetim bu tutarı kat malikleri arasında paylaştırır.
Bağlantı ve güvence bedellerinin güncel tutarları dağıtım şirketinin tarifesine göre değişir; İstanbul’da İGDAŞ’tan, diğer illerde ilgili dağıtım şirketinden öğrenebilirsiniz. Merkezi sistemin faturasının dairelere nasıl bölündüğünü ısı gider paylaşımı rehberimizde anlattık.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Yerel kararlar her yıl değişebilir; ilinizdeki güncel kararı valilik ve il müdürlüğü duyurularından, binanızın kurallarını yönetim planından kontrol edin.
Sezon başı endeksleri, muayene takibi, uzaktan okuma ve yönetmeliğe uygun paylaşım: Bakanlıkça yetkilendirilmiş ölçüm şirketi (Belge No: 89) olarak binanızın yanındayız.